Θεσμικό πλαίσιο

Ο Φ.Δ. Καρπάθου-Σαρίας ιδρύθηκε με το Ν. 3044/2002 (ΦΕΚ 197Α/27-08-2002) με σκοπό τη διοίκηση και διαχείριση της προστατευόμενης περιοχής Β. Καρπάθου & Σαρίας. Αντικείμενο του Φ.Δ. είναι η προστασία και διαχείριση της περιοχής ευθύνης του σύμφωνα με το Ν. 2742/1999 (ΦΕΚ 207Α/07-10-1999) ενώ συγκεκριμένα οι αρμοδιότητες του είναι (άρθρο 15):

α. H κατάρτιση και η ευθύνη της εφαρμογής των κανονισμών διοίκησης και λειτουργίας των προστατευομένων αντικειμένων, καθώς και των σχεδίων διαχείρισης.
β. Η παρακολούθηση και αξιολόγηση της εφαρμογής των κανονιστικών όρων και περιορισμών, καθώς και των κανονισμών διοίκησης και λειτουργίας και των σχεδίων διαχείρισης. Στο πλαίσιο αυτό, οι φορείς διαχείρισης μεριμνούν για τη  συλλογή, ταξινόμηση και επεξεργασία περιβαλλοντικών στοιχείων και δεδομένων για τις περιοχές ευθύνης τους, καθώς και για τη συγκρότηση και λειτουργία σχετικών βάσεων δεδομένων και τεκμηρίωσης, σύμφωνα και με τα υπάρχοντα εθνικά πρότυπα. Για την άσκηση της λειτουργίας αυτής, οι φορείς διαχείρισης συνεργάζονται με το Υ.Π.Ε.Κ.Α., άλλα αρμόδια υπουργεία, Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, ερευνητικά κέντρα και ινστιτούτα, μη κυβερνητικές οργανώσεις και άλλους οργανισμούς δημοσίου ή ιδιωτικού χαρακτήρα.
γ. Η παροχή γνωμοδοτήσεων κατά την προκαταρκτική περιβαλλοντική εκτίμηση και αξιολόγηση και την έγκριση περιβαλλοντικών όρων έργων και δραστηριοτήτων που εμπίπτουν στην περιοχή ευθύνης του, καθώς και σε κάθε άλλο θέμα για το οποίο ζητείται η γνώμη τους από τις αρμόδιες αρχές.
δ. Η επικουρία των αρμοδίων διοικητικών και δικαστικών αρχών στον έλεγχο της εφαρμογής της περιβαλλοντικής νομοθεσίας και των περιβαλλοντικών και πολεοδομικών όρων που ισχύουν ή επιβάλλονται αντιστοίχως για έργα ή δραστηριότητες που πραγματοποιούνται στην περιοχή ευθύνη του. Για το σκοπό αυτό, ο Φ.Δ. εισηγείται ή αναφέρει προς τις αρμόδιες αρχές τις πράξεις ή παραλείψεις εκείνες που συνιστούν παράβαση των όρων και περιορισμών που καθορίζονται με προεδρικά διατάγματα για τη περιοχή ευθύνης του. Για τον ίδιο σκοπό, ο Φ.Δ. θέτει στη διάθεση των αρμοδίων αρχών τα αναγκαία μέσα και προσωπικό που απαιτούνται για την εκτέλεση αποφάσεων με τις οποίες επιβάλλονται κυρώσεις ή άλλα μέτρα προστασίας της περιοχής.
ε. Η κατάρτιση μελετών και ερευνών, καθώς και η εκτέλεση τεχνικών ή άλλων έργων που περιλαμβάνονται στο οικείο σχέδιο διαχείρισης και στα αντίστοιχα  προγράμματα δράσης και είναι απαραίτητα για την προστασία, διατήρηση, αποκατάσταση και ανάδειξη των προστατευομένων αντικειμένων που εμπίπτουν στην περιοχή ευθύνης του. Η κατασκευή, επισκευή και συντήρηση των αναγκαίων έργων υποδομής, καθώς και η προμήθεια του αναγκαίου επιστημονικού και τεχνικού εξοπλισμού για την άσκηση των λειτουργιών διαχείρισης.
στ. Η ανάληψη εκπόνησης ή εκτέλεσης εθνικών ή ευρωπαϊκών προγραμμάτων και δράσεων σχετικών με την περιοχή ευθύνης του, τα οποία προάγουν ή προβάλλουν τους σκοπούς της διαχείρισης των προστατευομένων αντικειμένων.
ζ. Η ενημέρωση, εκπαίδευση και κατάρτιση του πληθυσμού σε θέματα αναγόμενα στις αρμοδιότητες και σκοπούς του Φ.Δ., καθώς και στην προστασία της περιοχής ευθύνης του. Στο πλαίσιο αυτό, ο Φ.Δ. μπορεί να ιδρύει κέντρα πληροφόρησης στην έδρα των προστατευομένων αντικειμένων, να διοργανώνει προγράμματα κατάρτισης και επιμόρφωσης σε συνεργασία με άλλους αρμόδιους δημόσιους ή ιδιωτικούς φορείς, καθώς και συνέδρια, ημερίδες, επιμορφωτικά σεμινάρια και άλλες ενημερωτικές εκδηλώσεις για την προβολή των στόχων και των επιτευγμάτων της διαχείρισης, και να αναλαμβάνει σχετική εκδοτική δραστηριότητα έντυπης ή και  ηλεκτρονικής μορφής. 
η. Η προώθηση, υποστήριξη, οργάνωση και εφαρμογή οικοτουριστικών προγραμμάτων, η έκδοση αδειών ξενάγησης και η χορήγηση αδειών επιστημονικής έρευνας και τεχνικών δοκιμών και αναλύσεων εντός των ορίων των προστατευομένων αντικειμένων. Η χορήγηση σήματος ποιότητας και συνεργασίας σε επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται εντός των προστατευομένων αντικειμένων σύμφωνα με τους όρους και τις προϋποθέσεις που τίθενται στον κανονισμό διοίκησης και λειτουργίας της προστατευόμενης περιοχής.
θ. Η διαχείριση δημοσίων εκτάσεων που παραχωρούνται ή μισθώνονται από το Φ.Δ. κατά τις κείμενες διατάξεις, καθώς και η ενοικίαση ιδιωτικών εκτάσεων που περιλαμβάνονται στην περιοχή ευθύνης του, και η πραγματοποίηση σε αυτές των προβλεπόμενων στον οικείο κανονισμό διοίκησης και λειτουργίας και στο σχέδιο διαχείρισης αναγκαίων παρεμβάσεων.
 


Για το Φ.Δ. Καρπάθου – Σαρία έχουν εγκριθεί οι κάτωθι κανονισμοί που διέπουν τη λειτουργία του. Συγκεκριμένα:

- Καθορισμός αριθμού μελών του Δ.Σ. του Φ.Δ. Καρπάθου-Σαρίας με την αριθμ. οικ. 125914/1553/23-04-2003 (ΦΕΚ 566Β/09-05-2003).
- Κανονισμός λειτουργίας του Δ.Σ. του Φ.Δ. Καρπάθου-Σαρίας με την αριθμ. Υ.Α. 52902/02-12-2004 (ΦΕΚ 1943Β/29-12-2004) όπως τροποποιήθηκε με την αριθμ. Υ.Α. 37550/02-09-2010 (ΦΕΚ 1518Β/07-09-2010).
- Κανονισμός για την εκτέλεση έργων και την ανάθεση και σύναψη συμβάσεων προμηθειών, μελετών και υπηρεσιών του Φ.Δ. Καρπάθου-Σαρίας με την αριθμ. Υ.Α. 52901/02-12-2004 (ΦΕΚ 1943Β/29-12-2004).
- Κανονισμός Λειτουργίας Υπηρεσιών & Προσωπικού του Φ.Δ. Καρπάθου-Σαρίας με την αριθμ. Υ.Α. 18188/20-04-2005 (ΦΕΚ 673Β/19-05-2005).
- Κανονισμός Οικονομικής Διαχείρισης του Φ.Δ. Καρπάθου-Σαρίας με την αριθμ. Υ.Α. 11737/13-03-2006 (ΦΕΚ 392Β/31-03-2006).
- Συγκρότηση του Δ.Σ. του Φ.Δ. Καρπάθου-Σαρίας με την αριθμ. Υ.Α. 40932/21-12-2009 (ΦΕΚ 538ΥΟΔΔ/31-12-2009), σε συνέχεια των αριθμ. Υ.Α. 126639/2640/07-07-2003 (ΦΕΚ 968Β/15-07-2003), ΥΑ. 23797/06-06-2006 (ΦΕΚ 775Β/28-06-2006), Υ.Α. 54926/16-12-2008 (ΦΕΚ 545ΥΟΔΔ/31-12-08) και Υ.Α 51981/29-11-2010 (ΦΕΚ 393/ΤΥΕΘ/06-12-2010).


 
Λαμβάνοντας υπόψη την αναγκαιότητα συμμόρφωσης στο ισχύον θεσμικό πλαίσιο προστασίας της προστατευόμενης περιοχής:

i) το χαρακτηρισμό της προστατευόμενης περιοχής ευθύνης του Φ.Δ. ως Ζώνης Ειδικής Προστασίας (SPA), σε εφαρμογή της Οδηγίας 79/409/ΕOK, όπως ισχύει σήμερα και η οποία περιλαμβάνεται στον εγκεκριμένο κατάλογο των τόπων κοινοτικής σημασίας του Δικτύου NATURA 2000 με κωδικό GR4210003 σύμφωνα με την οδηγία 92/43/ΕΟΚ του Συμβουλίου. Ο κατάλογος αποφασίστηκε με την αρ. 2006/613/ΕΚ Απόφαση της Επιτροπής της 19ης Ιουλίου 2006 και μέχρι σήμερα έχει ενημερωθεί με τις 2008/335/ΕΚ, 2009/95/ΕΚ & 2010/45/ΕΚ Αποφάσεις της Επιτροπής.
ii) την υφιστάμενη εθνική νομοθεσία σε συνέχεια των (i) που έχουν εφαρμογή στην περιοχή ευθύνης του Φ.Δ. και συγκεκριμένα, η Οδηγία 79/409/ΕΚ εναρμονίστηκε στο ελληνικό Δίκαιο με τις Κ.Υ.Α. 414985/29-11-85 (ΦΕΚ 757Β/18-12-1985), 366599/16-12-96 (ΦΕΚ 1188Β/31-12-1996) η οποία καταργήθηκε από την 294283/23-12-97 (ΦΕΚ 68Β/04-02-1998) και τροποποιήθηκε από την 87578/703/06-03-2007 (ΦΕΚ 581Β/23-04-2007). Η Οδηγία 92/43/ΕΚ εναρμονίστηκε στο ελληνικό Δίκαιο με την Κ.Υ.Α. 33318/3028/11-12-98 (ΦΕΚ 1289Β/28-12-1998) όπως τροποποιήθηκε με την Κ.Υ.Α. 14849/853/Ε103/04-04-2008 (ΦΕΚ645Β/11-04-2008). Σε συνέχεια των ανωτέρω έχει ιδρυθεί μόνιμο καταφύγιο θηραμάτων στη Στιόι Ολύμπου Καρπάθου (ΦΕΚ 668Β/18-07-1980) όπως τροποποιήθηκε και ισχύει σήμερα (ΦΕΚ 925Β/29-12-1989) και έχει χαρακτηριστεί η ν. Σαρία ως Καταφύγιο Άγριας Ζωής (ΦΕΚ 412Δ/29-09-2009).
iii) την ανάγκη προστασίας α) των δασικών οικοσυστημάτων, β) του εδάφους λόγω υποβάθμισης από την ελεύθερη βόσκηση, γ) του θαλάσσιου οικοσυστήματος και των θαλάσσιων οικοτόπων της παράκτιας ζώνης και ιδιαίτερα των υποθαλάσσιων λιβαδιών της Ποσειδωνίας Posidonia oceanica από παράνομες αλιευτικές δραστηριότητες σε συνέχεια της απαγόρευση αλιείας στην περιοχή ευθύνης του Φ.Δ. (ΦΕΚ 241Δ/04-06-2007 όπως διορθώθηκε με το ΦΕΚ 392Δ/24-08-2007), δ) του μεγάλου αριθμού σπάνιων και ενδημικών φυτικών και ζωικών ειδών, και ιδιαίτερα του αναπαραγωγικού πληθυσμού της απειλούμενης με εξαφάνιση Μεσογειακής φώκιας Monachus monachus, που απαντώνται στην περιοχή, καθώς και των ενδιαιτημάτων τους και ε) τις επιπτώσεις στην περιοχή εξαιτίας των κλιματικών αλλαγών και τις επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα.
iv) το υπό έκδοση σε συνέχεια των ανωτέρω Π.Δ. με τίτλο «Χαρακτηρισμός της χερσαίας και θαλάσσιας περιοχής  της Βόρειας Καρπάθου και της Σαρίας ως  Περιοχής Οικοανάπτυξης» με σκοπό την προστασία, διατήρηση, διαχείριση και ανάδειξη του φυσικού περιβάλλοντος της Β. Καρπάθου-Σαρίας, καθώς επίσης και των ιδιαίτερων αρχαιολογικών, ιστορικών, πολιτιστικών και αισθητικών στοιχείων της περιοχής, με την παράλληλη προώθηση και ανάπτυξη των πρόσφορων δραστηριοτήτων που εναρμονίζονται με την προστασία της φύσης και του τοπίου και τη συνεχή παρακολούθηση της κατάστασης και εξέλιξης του.